Jaka jest typowa polska niania – kim jest, ile ma lat, gdzie mieszka, jakie ma predyspozycje do swojego zawodu, ile zarabia, jakie ma obowiązki? Odpowiedzi na te pytania dostarcza raport serwisu Niania.pl, który od siedmiu lat zajmuje się wynajmowaniem opiekunek do dzieci.
Jest w nim zarejestrowanych 98 tysięcy opiekunek. Raport został opublikowany w sierpniu 2009 r. a cześć badań prowadzona była do lipca 2009 r. (dane są więc bardzo aktualne). W raporcie uwzględniono też preferencje ponad 61tysięcy rodzin poszukujących opiekunki w portalu Niania.pl. Ze względu na wielkość grupy badawczej oraz fakt, iż Niania.pl jest największym portalem pośredniczącym w usługach opieki nad dziećmi w Polsce można przyjąć, że dane z raportu są reprezentatywne dla całego kraju.
Jak najczęściej szukamy niani?
Wybór niani do dziecka to poważna decyzja - o wiele istotniejsza, niż wybór pani do sprzątania czy ekipy remontowej. W końcu na minimum 8 godzin dziennie poświęcimy swoje maleńkie dziecko zupełnie obcej kobiecie.
Metody szukania niani są różne. Większość z nas woli polecaną przez koleżanki opiekunkę, która ma referencje od zaufanych osób, o której wiadomo gdzie mieszka, jaką ma aparycję i osobowość. Marketing szeptany dominuje w małych miastach. Poza tym można zamieścić ogłoszenie w lokalnej gazecie, wywiesić je w lokalnym supersamie czy nawet na klatce – niania na tym samym osiedlu to prawdziwy skarb. Im większe miasto, tym poszukiwania i wybór trudniejszy.
Dlatego też w większych aglomeracjach rodzice wolą (a raczej są zmuszeni) skorzystać z pomocy profesjonalistów, czyli agencji wynajmującej czy poszukującej opiekunek do dzieci, które często oferują usługi specjalne. Panuje powszechne przekonanie, że nianie agencyjne mają lepsze wykształcenie, znają języki i mają specjalne kursy pedagogiczne w zanadrzu.
O co pytamy w trakcie poszukiwań?
Najważniejsze – jakim dzieckiem się zajmowała, jakie ma doświadczenia, czy może podać telefon do byłych pracodawców. Gdy te trzy pierwsze punkty są spełnione, można przejść do kolejnych pytań.
I tu można wykazać się inwencją – pytania: jak zachowa się niania w konkretnych sytuacjach, jakie ma poglądy na wychowanie dzieci, stymulację intelektualną, bicie dzieci (niestety o to trzeba pytać!) i tym podobne, wcale nie są banalne i śmieszne. Warto znać sytuację rodzinną i materialną swojej opiekunki, znać jej dostępność, w razie gdyby nagle wam coś wypadło. Dopiero ostatnia kwestia to pytania o cenę za godzinę – na własnym dziecku oszczędzać nie warto. Dobra niania się ceni, ponieważ wie, że w zasadzie to ona będzie wychowywała Wasze dziecko.
Nie bezzasadne będzie spojrzenie w jaki sposób kobieta jest ubrana. To świadczy o jej osobowości i czystości. Schludne, proste, wygodne ubranie jest tu najlepszym wyborem – nie oczekujcie, że kobieta w tipsach będzie biegała po dywanie za Waszym maluchem.
Czy istnieją nianie zawodowe czy to tylko panie, które odchowały swoje dzieci i przeszły na wcześniejszą emeryturę? Raport portalu Niania.pl pokazuje jakie są w rzeczywistości nasze nianie.
W jakim jest wieku i gdzie mieszka?
Zawód opiekunki do dzieci jest jedną z najbardziej sfeminizowanych profesji. Przeciętna niania jest kobietą – spośród badanej grupy (98 tysięcy) jedynie 1450 osób to mężczyźni, co stanowi 1,5 %. Najwięcej niań skupia się w dużych miastach, gdzie zapotrzebowanie na opiekunki jest największe, ze względu na częsty brak rodziny młodych rodziców w miejscu zamieszkania. Dlatego też ponad 64% niań mieszka i pracuje w pięciu największych polskich miastach: Warszawie, Krakowie, Łodzi, Poznaniu i Wrocławiu.
Średnia wieku to 28 lat – młode kobiety dorabiają w ten sposób do nauki. Opiekunki do 25 roku życia stanowią więc 64% wszystkich niań. Panie na przedwczesnej emeryturze czy emerytki stanowią ok. 16% tego zawodu. Większość z nich to emerytowane nauczycielki, pielęgniarki, osoby samotne bądź matki z odchowanymi już pociechami. Zwykle są to kobiety dochodzące do domu na tzw. godziny, w pełni dyspozycyjne.
Kim się opiekuje polska niania?
Wiek dzieci do których zatrudnia się opiekunki to zwykle 3 lata. 50% niań opiekuje się dziećmi właśnie w wieku do 3 lat. Podopiecznymi w wieku 3-6 lat opiekowało się ponad 26% niań a powyżej 6 roku prawie 24 %. Jeżeli chodzi o ofertę rodziców to aż 84% z nich szuka niani dla dziecka w wieku od 0 do 3 lat.
Adekwatnie do wieku dziecka, poszukuje się niani z doświadczeniem na tym poziomie, a niekoniecznie takiej, która zna francuski i umie uczyć czytać. Doświadczenie w opiece nad dziećmi jest więc jednym z głównych kryteriów branych pod uwagę przy wyborze niani. Charakter opieki i obowiązki różnią się istotnie w zależności od wieku dziecka.
Dla rodziców bardzo ważne jest, aby znaleźć nianię, która opiekowała się dziećmi w konkretnym wieku. Jeżeli rodzice mają 6 miesięcznego maluszka to będą szukać niani, która ma akurat doświadczenie w opiece nad bardzo małymi dziećmi. Z raportu wynika, że przeciętne doświadczenie polskiej niani w opiece nad dzieckiem to około 2 lata.
Ile zarabia niania?
Niania, choć dochodzi na godziny, zwykle pracuje 5 dni w tygodniu, tyle ile pracują rodzice dziecka. Do tego dochodzą czasem noce, gdy rodzice wychodzą na imprezę, a także weekendy. Stawki są bardzo zróżnicowane i zależą od miejsca zamieszkania, kwalifikacji, doświadczenia i wieku opiekunki oraz zakresu jej obowiązków. Jeśli kobieta tylko zajmuje się dzieckiem, stawka będzie najniższa. Jednak zwykle dochodzi do tego przygotowanie jedzenia dla malucha i drobne przepierki. W ramach umowy z rodzicami, nianiom zdarza się też robić domowe zakupy, odbierać dzieci z przedszkola i odwozić na popołudniowe zajęcia. Zdarza się, że niania idzie z dzieckiem do lekarza, a także pomaga mu w nauce. 22% opiekunek nie ma z tym problemu, ale uwzględnia to w swojej stawce za godzinę. Średnia stawka niani wynosi 11,35 PLN za godzinę, co przy pracy na pełny etat daje ok. 1800 zł miesięcznie. Wynagrodzenie niań waha się od 5–6 PLN za godzinę (studentki, w mniejszych miastach), aż do 16 PLN (nianie z doświadczeniem pedagogicznym w dużych aglomeracjach).
Im niższa stawka, tym jak wiadomo, mniejsze doświadczenie i gorsza jakość opieki. Wykwalifikowane nianie z wykształceniem pedagogicznym, doświadczeniem i po odpowiednich kursach pracują za 10–12 PLN za godzinę. Ceny te oczywiście różnią się w zależności od miejsca zamieszkania – duże miasta kosztują najwięcej i tam plasują się górne stawki.
W stolicy nianie oczekują średnich zarobków na poziomie 15,17 PLN za godzinę, natomiast rodzice średnio są w stanie zaoferować 11,52 PLN. W drugim największym mieście, Krakowie jest to odpowiednio 11,85 PLN i 10,98 PLN. Spośród 5 największych miast najmniej są w stanie zaoferować rodzice we Wrocławiu, bo tylko 8,48 PLN przy średnich oczekiwaniach opiekunki 12,04 PLN za godzinę. W mniejszych miastach zarobki oferowane nianiom są wyraźnie niższe. Na przykład w Bielsku Białej rodzice średnio oferują niani 7,28 PLN za godzinę.
Biorąc pod uwagę dane z całej Polski nianie średnio oczekują zarobków na poziomie 12,48 PLN, a rodzice są w stanie zaoferować 10,23 PLN. Zakładając, iż obie strony spotykają się ze swoimi oczekiwaniami w połowie drogi można założyć, że średnia pensja niani za godzinę to 11,35 PLN.
Z zamieszkaniem czy bez?
Przygotowany raport bardzo jasno pokazuje, że opcja zamieszkania niani wraz z rodziną jest zjawiskiem dość rzadkim. Ponad 90% niań nie dopuszcza takiej możliwości. Co więcej spośród 61 tysięcy rodziców, których preferencje zostały ujęte w raporcie, prawie 94% z nich również nie jest zainteresowanych mieszkaniem z nianią pod jednym dachem. Wyniki raportu o preferencjach wspólnego mieszkania niani i rodziny pokazują, iż jest to mało popularne rozwiązanie. Okazuje się, iż telewizja a głównie serial "Niania" gdzie opiekunka mieszka wraz z dziećmi, którymi się zajmuje bynajmniej nie przedstawia standardowej polskiej rodziny.
Ile godzin pracuje niania?
Potrzeby rodziny, co do usług niani są różne. Niektórzy rodzice pracujący od rana do wieczora potrzebują niani na pełny etat a nawet dłużej. Takich rodzin jest ponad 53%. Pozostali potrzebują opiekunki w niepełnym wymiarze godzin. Rodzin, które szukają opiekunki na pół etatu jest 24%, a dorywczo 23%. Jeżeli chodzi o nianie to duża część z nich informuje w swoim profilu, że może podjąć się każdej pracy, w różnym wymiarze godzinowym. 48% szuka pracy dorywczej a 44% równocześnie zaznacza, iż mogłaby pracować także na pełny etat. Możliwość pracy na pół etatu zaznacza jedynie 27% opiekunek.
Po dokładnej analizie danych czasu pracy z raportu okazuje się, że przeciętnie niania pracuje 7 godzin dziennie.
Jakie niania ma obowiązki?
Głównym obowiązkiem każdej niani jest oczywiście opieka nad dzieckiem. Jest to dość szerokie pojęcie, na które składa się wiele czynności, a przede wszystkim dbanie o bezpieczeństwo, higienę oraz zdrowie dziecka. Pozostałymi czynnościami są także karmienie, zabawa, a nawet nauka dziecka.Rodzice niekiedy wymagają od niani dodatkowych czynności poza opieką, takich jak sprzątanie, gotowanie czy zakupy. Takie wymagania wobec niań ma jednak jedynie 6,47% rodziców. Jeżeli chodzi o nianie, to nieco ponad 22% z nich zaznacza w swoich profilach, iż może podjąć się podobnych czynności.
Podsumowując należy stwierdzić, że nianie chcą być przede wszystkim opiekunkami i nie łączyć swoich obowiązków z pracami domowymi.
Legalnie czy na czarno?
Choć najczęściej nianie pracują na czarno – bo albo się uczą, albo już nie pracują i mają świadczenia z ZUS-u, to coraz częściej niania zakłada swoje 1-osobowe przedsiębiorstwo i chce płacić podatki, które pójdą do skarbu państwa również z kieszeni rodziców. I tu jednak są plusy tej sytuacji - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej wprowadza zmiany, przewidujące ulgę podatkową przy zatrudnieniu niani bądź innej pomocy domowej. Podatnik zatrudniający osoby w gospodarstwie domowym będzie mógł odliczyć od dochodu wypłacane pracownikowi wynagrodzenie oraz składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Ulgą nie będą objęci rodzice zatrudniający kogoś z bliskiej rodziny.
Jaka jest konkluzja raportu?
Otóż przeciętna polska niania ma średnio 28 lat, mieszka w dużym mieście i jej wynagrodzenie godzinowe wynosi 11,35 zł, co przy 7 godzinach pracy dziennie daje miesięczny zarobek na poziomie około 1700 zł miesięcznie. W zawodzie pracuje ok. 2 lata i zajmuje się przed wszystkim małymi dziećmi w wieku 0-3 lat. Nie mieszka z rodziną dziecka, którym się opiekuje i codziennie dojeżdża do pracy. Przede wszystkim zajmuje się opieką nad dzieckiem, ale jest też sporadycznie proszona przez rodziców o wykonanie drobnych obowiązków domowych. Tak oto można scharakteryzować typową polską nianię.
Nianią, wbrew temu, co myśli większość osób, nie może być byle kto. Nie każda kobieta, która wychowała swoje dzieci powinna zajmować się cudzymi. Do tego zawodu potrzebna jest cierpliwość, kreatywność, empatia, miłość do dzieci i inteligencja emocjonalna. Nianię idealną wybrać trudno – najlepiej łączyć tu intuicję i zdrowy rozsądek. Jednak jeśli uda Wam się znaleźć dobrą opiekunkę do dziecka, zostanie ona z Wami na długie lata, będąc dla Was i dla waszego dziecka, przede wszystkim jak członek rodziny.
Wybór niani do dziecka to poważna decyzja - o wiele istotniejsza, niż wybór pani do sprzątania czy ekipy remontowej. W końcu na minimum 8 godzin dziennie poświęcimy swoje maleńkie dziecko zupełnie obcej kobiecie.
Niania, choć dochodzi na godziny, zwykle pracuje 5 dni w tygodniu, tyle ile pracują rodzice dziecka. Do tego dochodzą czasem noce, gdy rodzice wychodzą na imprezę, a także weekendy. Stawki są bardzo zróżnicowane i zależą od miejsca zamieszkania, kwalifikacji, doświadczenia i wieku opiekunki oraz zakresu jej obowiązków. Jeśli kobieta tylko zajmuje się dzieckiem, stawka będzie najniższa. Jednak zwykle dochodzi do tego przygotowanie jedzenia dla malucha i drobne przepierki. W ramach umowy z rodzicami, nianiom zdarza się też robić domowe zakupy, odbierać dzieci z przedszkola i odwozić na popołudniowe zajęcia. Zdarza się, że niania idzie z dzieckiem do lekarza, a także pomaga mu w nauce. 22% opiekunek nie ma z tym problemu, ale uwzględnia to w swojej stawce za godzinę. Średnia stawka niani wynosi 11,35 PLN za godzinę, co przy pracy na pełny etat daje ok. 1800 zł miesięcznie. Wynagrodzenie niań waha się od 5–6 PLN za godzinę (studentki, w mniejszych miastach), aż do 16 PLN (nianie z doświadczeniem pedagogicznym w dużych aglomeracjach).
2011-01-06 
