Oczywiście najważniejszą rzeczą jest, aby Twój maluszek czuł się świetnie w towarzystwie swojej opiekunki. Warto jednak zwrócić uwagę także na kilka innych, istotnych spraw.
Wybierając osobę, która będzie przez kilka godzin dziennie zajmować się Twoim dzieckiem, chcesz mieć pewność, że jest to ktoś, komu możesz w pełni zaufać. Przekonaj się, jakie cechy powinna posiadać godna polecenia kandydatka i w jaki sposób w czasie rozmowy sprawdzić, czy rzeczywiście je ma.
Przede wszystkim uczciwość
Nie chodzi tu tylko o zaświadczenie o niekaralności, którego coraz częściej wymagają agencje niań (a czasami także przezorni rodzice). Chodzi tu o coś więcej. Uczciwość dotyczy przecież nie tylko przedmiotów czy rzeczy - czasami zresztą rzeczy drobnych, których na pierwszy rzut oka nie da się zauważyć (zdarza się bowiem, że nianie wynoszą owoce, jogurty, nagle ubywa zbyt dużo kawy czy kremu itd.). Ale chodzi tu także o coś jeszcze. Najważniejsze, by niania potrafiła szczerze przyznać się do błędu czy jakiegoś niedopatrzenia i powiedzieć rodzicom, że coś się stało.
Uczciwa niania, jeśli zdarzy jej się popełnić jakiś błąd (np. dać dziecku przeterminowany jogurt czy soczek), poinformuje o tym rodziców. Dzięki temu nie zbagatelizują pierwszego sygnału zatrucia pokarmowego.
Opiekunki często uważają, że informując o problemach, narażą się na zarzut, że nie umieją dopilnować dziecka. Powiedz więc swojej niani, że nie oczekujesz cudów (każdy może się pomylić i nie da się nad wszystkim zapanować), ale chcesz wiedzieć, co się działo z malcem, kiedy Ciebie nie było w domu.
Jak to sprawdzić?
Zanim zatrudnisz opiekunkę, zapytaj, co zrobiłaby w kilku sytuacjach krytycznych: np. kiedy dziecko cały dzień nie chciałoby nic jeść, miałoby rozwolnienie, spadło z drabinki na placu zabaw. Przynajmniej w jednym przypadku uczciwa niania powinna odpowiedzieć: "Zadzwoniłabym do Państwa albo do lekarza".
Spostrzegawczość – bardzo ważna cecha
Dobra opiekunka powinna być spostrzegawcza. Bystra niania szybko zorientuje się, jakie zabawy sprawiają malcowi przyjemność i co lubi jeść. Nie umknie jej uwadze wysypka na plecach dziecka i to, że zjadło mniej niż zwykle. Ponieważ to ona przebywa z dzieckiem przez większą część dnia łatwiej jest jej zauważyć pewne niepokojące sygnały i poinformować o nich rodziców.
Spostrzegawczość niani wyostrzy uwagę rodziców na pewne sprawy. Profesjonalna opiekunka powinna prowadzić dziennik, w którym zapisuje się ważne punkty dnia: od której do której dziecko spało, co zjadło, wypiło itp. Dzięki dzienniczkowi rodzice mogą ze szczegółami poznać rytm dnia malucha. Według niektórych taki dziennik to przesada, wystarczy po prostu informować rodziców codziennie po powrocie do domu co dziecko robiło. Oczywiście o ile niania jest na tyle rozgarnięta, żeby pamiętać dokładnie wszystkie czynności i ich godziny na koniec dnia (czasami, nawet po zaledwie kilku godzinach trudno jest to wszystko odtworzyć, bo czas z dzieckiem płynie bardzo szybko i ciągle coś się dzieje).
Jak to sprawdzić?
Zaproponuj niani prowadzenie dziennika i patrz, jak na to zareaguje. Słuchaj, gdy o czymś opowiada. Zorientujesz się, czy zauważa detale. Gdy będzie bawić się z dzieckiem, patrz, jak się do niego odnosi, czy skupia na nim swoją uwagę.
Elastyczność – niezbędna w obcowaniu z dzieckiem
Dziecko zmienia się przez cały czas – zmieniają mu się upodobania, rytm dnia, zabawy które lubiło miesiąc temu nagle zaczynają go nudzić. Dobra niania zdaje sobie z tego sprawę i wspiera malca w rozwoju.
Rozumie, że maluch może mieć gorszy dzień, marudzić, nie móc zasnąć, albo wprost przeciwnie: spać wtedy, gdy przychodzi pora na podwieczorek. Elastyczna niania wie także, że życie rodzinne nie jest szwajcarskim zegarkiem, który każdego dnia będzie działać identycznie.
Zdarzają się wyjątkowe sytuacje, kiedy opiekunka musi zostać godzinę czy dwie dłużej lub przyjść o nietypowej porze. Oczywiście trzeba szanować jej życie prywatne, powiadomić ją w miarę możliwości jak najwcześniej o zmianie planu dnia i nie mieć żalu, gdy czasem powie: "Nie mogę". Ale nie powinna też odmawiać bez powodu.
Jak to sprawdzić?
Poinformuj nianię, że może się czasem zdarzyć, że będziesz musiała zostać dłużej w pracy i obserwuj jej reakcję. Zwróć uwagę, czy w czasie zabawy z dzieckiem niania daje mu margines swobody, np. pozwala wybrać zabawkę albo miejsce do siedzenia. Nie powinna mu wszystkiego narzucać.
Zaangażowanie w pracę
Niania nie musi mieć za sobą 20 lat doświadczenia w opiece nad dziećmi ani wykształcenia pedagogicznego. Bezwzględnie powinna jednak lubić małe dzieci.
Musi być to osoba lubiąca spędzać czas z dziećmi, potrafiąca zorganizować im zabawę. Żadna wiedza ani wykształcenie nie pomogą, jeśli ktoś dzieci nie lubi, marzy o tym, żeby maluch już zasnął, bo za chwilę będzie serial w telewizji.
Taka postawa może nawet prowadzić do agresywnych zachowań wobec dziecka. Niania zaangażowana nie siedzi na placu zabaw godzinami z nosem w gazecie, lecz zachęca smyka, by spróbował czegoś nowego.
Jak to sprawdzić?
Zanim zatrudnisz nianię, poproś, by zajęła się na 10-15 minut dzieckiem i obserwuj ją. Tylko weź poprawkę na to, że jest stremowana! Nawet jeśli ma się zająć niemowlakiem, zapytaj ją, jakie zabawy wymyśliłaby dla dwu-, trzylatka. Dziecko będzie przecież rosło.
Cierpliwości nigdy za wiele
Przebywanie przez kilka godzin z płaczącym, albo złoszczącym się dzieckiem wymaga umiejętności panowania nad własnymi emocjami. Maluch musi czuć się bezpiecznie, nawet jeśli jest niegrzeczny.
Chyba każdemu, zanim sam zostanie rodzicem wydaje się, że dziecku wszystko da się spokojnie wytłumaczyć. Bezdzietne osoby nie mogą zrozumieć rodziców krzyczących na dzieci czy wręcz bijących dzieci. Kiedy jednak sami zostają rodzicami okazuje się że wcale nie jest łatwo panować nad emocjami. Nagle cała misterna teoria nie idzie w parze z codziennym życiem.
Nie raz trzeba ciężko nad sobą panować żeby nie dać klapsa albo nie nakrzyczeć. Niejeden rodzic nie wytrzymuje. To samo może dotyczyć niani. Trzeba znaleźć taką, która będzie cierpliwa, opanowana i łagodna.
Jak to sprawdzić?
Zadaj niani kilka pytań typu: "Co by Pani zrobiła, gdyby dziecko położyło się na środku sklepu i dostało ataku histerii?". Gdy potencjalna niania nie wie, co odpowiedzieć, albo mówi: "Przy mnie nigdy tego nie zrobi", raczej podziękuj jej za rozmowę.
Akceptacja roli niani
Opiekunka musi sobie zdawać sprawę z tego, kim jest w życiu dziecka. A jest osobą wynajętą do zajmowania się nim zgodnie z zasadami określonymi przez jego mamę i tatę.
Dobra niania przejmuje metody wychowawcze rodziców, jest ich przedstawicielką w czasie, kiedy pracują. Nie jest z pewnością jej zadaniem wychowywanie dziecka zgodnie z zasadami, które wydają się słuszne tylko jej. Tymczasem z badań przeprowadzonych w 2008 r. przez angielskiego psychologa, Rona Howardsa wynika, że 75 proc. niań ma problem z przyjęciem do wiadomości, że jedynym obowiązującym wobec dziecka systemem wartości jest ten, który wyznają rodzice.
Niektóre nianie kierują się zasadą: "Kiedy ja tu jestem, to ja decyduję, co jest dla dziecka dobre". Taka postawa szkodzi nie tylko maluchowi (nie wie, kogo ma słuchać, bo czego innego wymagają rodzice a czego innego niania), ale także jego rodzicom: tracą przecież w oczach dziecka swój autorytet.
Jak to sprawdzić?
Zadaj niani pytania o system kar i nagród, o to czy pozwoli malcowi jeść słodycze, oglądać telewizję itp. Prawidłowa odpowiedź powinna brzmieć: "To państwo o tym decydujecie, ja się dostosuję".