Edula

Czy moje dziecko ma ADHD?

data: 2010-02-17

Jak rozpoznać ADHD u dziecka, kiedy można postawić pewną diagnozę i jak pomóc dziecku?

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder), czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej określany w literaturze jako zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Jest to grupa zaburzeń charakteryzująca się wczesnym początkiem (zazwyczaj w pierwszych pięciu latach życia), brakiem wytrwałości w realizacji zadań wymagających zaangażowania poznawczego, tendencją do przechodzenia od jednej aktywności do drugiej bez ukończenia żadnej z nich oraz zdezorganizowaną, słabo kontrolowaną, nadmierną aktywnością.

Przyczyny i rozwój ADHD, nie są do końca wyjaśnione, ale wiele wskazuje na to, że zespół ten jest uwarunkowany genetycznie. Badania mówią, że przyczyną ADHD jest zaburzony proces dojrzewania układu nerwowego, argumentem przemawiającym za tą hipotezą jest fakt, że objawy często łagodnieją lub ustępują wraz z wiekiem.

CO MOŻE NIEPOKOIĆ?
Zespół nadpobudliwości ruchowej objawia się między innymi problemami z utrzymaniem uwagi, impulsywnością czy wzmożoną ruchliwością. Taki obraz dziecka trzy czy czteroletniego wcale nie jest jakimś odosobnieniem, dlatego ważne jest, aby trafnie rozpoznać tą chorobę i nie kwalifikować do tego schorzenia zwykłej dziecięcej ciekawości świata.

Obserwując swoje dziecko należy zastanowić się nad kilkoma problemami:
· Czy zachowanie dziecka wykazujące nieprawidłowości utrzymuje się w dłuższym okresie (co najmniej pół roku), wpływa na całokształt jego życia?
· Czy jest to stały problem, a nie tylko efekt zaistniałych okoliczności, stresu, żywego temperamentu?
· Czy dziecko zachowuje się nadpobudliwie wszędzie, czy tylko w określonych miejscach np. w przedszkolu?

Zachowania, które mogą niepokoić:
· Rozpraszanie się i brak możliwości skupienia uwagi, bez działania istotnych bodźców, które         mogłyby tę uwagę rozpraszać,
· Rozpoczynanie wielu czynności naraz, nie kończenie tych czynności, brak jakiegokolwiek planu   działania, chaotyczność, popełnianie błędów,
· Nie przywiązywanie uwagi do szczegółów, gubienie swoich rzeczy,
· Mówienie i wtrącanie do rozmowy bez oczekiwania na swoją kolej,
· Kłopoty ze snem, ciągłe machanie nogami i rękami bez możliwości spokojnego siedzenia,
· Bieganie i uczucie, że „wszędzie go pełno”,
· Narażenie na ciągłe urazy swojego ciała jak i innych osób.

Dzieci z nadpobudliwością psychoruchową gorzej przyswajają wiedzę i radzą sobie w szkole. Pamiętajmy, że słyszą tylko połowę tego co się do nich mówi, a dodatkowo z tego co usłyszą zapamiętują 50%. Problemy dziecka z tym schorzeniem są głębsze, nie tylko to co się objawia jest problematyczne. Zaburzenia towarzyszące, które mogą się ujawnić to: dysgrafia, dysleksja, dyskalkulia.

Ponadto słabe osiągnięcia w szkole, nie odzwierciedlające ich rzeczywistych możliwości oraz niezrozumienie przez środowisko powoduje bunt i opozycyjne nastawienie do otoczenia. Dzieci, których rodzice i nauczyciele nie rozumieją problemu mogą być agresywne w stosunku do otoczenia, ale i samych siebie, mają poważne kłopoty z przystosowaniem się do otoczenia, przejawiają zachowania antyspołeczne. Oprócz tego mogą przejawiać predyspozycje do chorób psychicznych jak depresja, zaburzenia lękowe.

Pamiętajmy, że wszystkie problemy towarzyszące ADHD, mogą wystąpić, ale nie muszą. Dzieci te są na nie bardziej narażone. Istotna zatem jest prawidłowa terapia, zrozumienie problemu przez najbliższe otoczenie i unikanie sytuacji potęgujących objawy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej.

PRAWIDŁOWA DIAGNOZA.
Rozpoznanie ADHD rozpoczyna się od obserwacji dziecka najpierw w domu, gdzie rodzice zauważają pewne niepokojące objawy, później w przedszkolu, gdzie obserwacji dokonują obce osoby i gdzie to zachowanie może być trochę inne niż w domu. Należy pamiętać, że zdiagnozowanie ADHD nie jest sprawą prostą, polega ono wyłącznie na prawidłowej obserwacji i wywiadzie, nie istnieją bowiem żadne badania laboratoryjne, mogące potwierdzić przypuszczenia.

Lekarz, który bada dziecko z podejrzeniem ADHD musi odbyć z malcem serię spotkań. Na pierwszej wizycie dziecko może nie przejawiać typowych zachowań. Lekarz przeprowadza wywiad, opierający się właśnie na obserwacjach dokonanych przez najbliższe otoczenie. Może pytać o przebieg ciąży, rozwój dziecka, kontakty z rówieśnikami, wyniki w nauce, sposób spędzania wolnego czasu, sytuację rodzinną, relacje z rodzicami. Jeżeli lekarz tego wymaga dobrze jest zdobyć pisemną opinię z przedszkola lub szkoły dotyczącą zaburzeń w zachowaniu dziecka. Istotna jest rozmowa lekarza z dzieckiem bez obecności rodziców a także obserwacja dziecka w specjalnym pomieszczeniu, które nie kojarzy się z przychodnią.

Popularna metodą oceny zaburzeń typowych dla ADHD są skale i kwestionariusze przeznaczone dla rodziców i nauczycieli. Diagnostyka tego typu zaburzeń powinna się opierać również o testy psychologiczne..

DOBRY LEKARZ.
Rodzice, którzy mają różne wątpliwości co do zdrowia swojego dziecka, zazwyczaj udają się do lekarza pierwszego kontaktu lub pediatry. Lekarze ci nie zawsze mają aktualną wiedzę na ten temat i diagnoza może skończyć się na stwierdzeniu, że to wina wieku dziecka lub złego wychowania. Warto jest rozpowszechniać informacje dotyczące kto i gdzie zajmuje się leczeniem dzieci z nadpobudliwością ruchową w naszym kraju:  W Polsce leczeniem dzieci z ADHD zajmują się Poradnie Leczenia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży. Nie jest wymagane skierowanie od lekarza rodzinnego, aby rozpocząć leczenie w takiej poradni!

Oczywiście dostępność takich poradni jest ograniczona. W małych miejscowościach lub na wsiach, należy poszukać takich poradni w sąsiednich miejscowościach lub udać się do poradni zdrowia psychicznego dla dorosłych. Dostępne są adresy takich miejsc na stronach internetowych poświęconych ADHD.

NAJWAŻNIEJSZA AKCEPTACJA.
Najważniejszą rzeczą w życiu z dzieckiem nadpobudliwym jest jego akceptacja i pogodzenie się z jego odmiennością. Akceptacja jest potrzebna do rozwoju każdego człowieka jednak w przypadku dziecka trudnego szczególnie. Zrozumienie problemów z jakimi zmaga się maluch pomoże dziecku jak i rodzicom przebrnąć ten burzliwy okres. Pamiętajmy, że nasze wyobrażenie o własnym dziecku, często odbiega od rzeczywistości, nie stawiajmy przed nim wyzwań, których wiadomo że nie osiągnie z racji swojego schorzenia, ale to nie znaczy, że należy te dzieci w jakiś sposób ograniczać, chodzi o to, aby nie potęgować frustracji wynikającej z niezaspokojonych ambicji. Najważniejsze jest, żeby kochać i pozwolić, aby dziecko czuło tę miłość na każdym kroku.

Istotną rolę w życiu każdego człowieka, pełni środowisko w jakim się obraca, dlatego szkoła czy przedszkole do którego ma uczęszczać dziecko z ADHD, powinno być przystosowane na tyle, aby znaleźli się tam nauczyciele znający problem tej choroby i umiejący pracować z takimi dziećmi.

Redakcja Edula.pl