Edula

Kiedy zacząć naukę języka obcego?

data: 2010-05-18

Nikt już nie pyta czy w ogóle zaczynać naukę języków obcych, jednak nie jest tajemnicą, że wiek rozpoczęcia kształcenia językowego, to dla wielu rodziców i nauczycieli wciąż temat do długich dyskusji.

Nauczyciele i dyrektorzy placówek edukacyjnych starają się wyjść naprzeciw oczekiwaniom rodziców tworząc zróżnicowane programy kształcenia, optymalnie dostosowane zarówno do wieku jak i  językowych zdolności ucznia.  Badania jasno bowiem wykazują, że nie ma przeciwwskazań do rozpoczęcia nauki dowolnego języka obcego przez bardzo małe dzieci. Faktem też jest, że wczesna edukacja w tym zakresie znacząco wpływa na rozwój intelektualny, co w przyszłości bezpośrednio przyczynia się do wyższych wyników osiąganych w szkole.

Dzieci, które bardzo wcześnie rozpoczęły naukę języka obcego szybciej i efektywniej się uczą, a dodatkowo nie mają większych problemów nie tylko z opanowaniem innych języków, ale również nie stwarza im żadnego problemu język ojczysty.

Warto jednak wiedzieć, że samo rozpoczęcie nauki w wieku przedszkolnym nie gwarantuje cudów, zwłaszcza jeśli nauka zostanie przerwana. W żadnym innym przedmiocie nauki  systematyczność i ciągłość nie ogrywają  tak ważnej roli.

A ponadto im dłużej trwa nauka języka tym lepsza językowa biegłość dziecka. Poza tym trzeba liczyć się z tym, że każda grupa wiekowa przyswaja wiedzę w innym stopniu i w inny sposób.

Językowy sukces zatem to wypadkowa odpowiednich metod dostosowanych do potrzeb i indywidualnych zdolności uczniów. Dlatego w dobrych szkołach językowych zanim uczeń zostanie przyporządkowany do danej klasy jest przeprowadzany z nim szczegółowy wywiad. Na jego podstawie ustala się tok nauczania, poziom zaawansowania oraz metodykę zajęć, która określa czy zajęcia będą prowadzone w formie zabawy czy też na poziomie myślenia abstrakcyjnego.

Najczęściej w nauce języka stosuje się programy edukacyjne, których celem jest wykorzystanie naturalnych cech dziecka takich jak: naturalna ciekawość,  czy chęć poznania.  Stąd liczne piosenki, wierszyki, rymowanki, teatrzyki i rysunki.

Przedszkole
Nauczanie przedszkolne nie jest łatwe. Zwłaszcza nauczanie w zakresie języka. Trudność polega głownie na tym, że dzieci między 4 a 8 rokiem życia charakteryzuje mechaniczna pamięć i konkretne myślenie. Zatem zadaniem nauczyciela na tym etapie jest uwzględnienie w całym toku nauki cech rozwojowych dziecka poprzez osłuchiwanie z językiem, pokazywanie przedmiotów  tak aby jednocześnie zachęcić je do dalszej nauki.  Najlepszym sposobem jest uczenie o rzeczach, które dziecko ma w zasięgu wzroku, a także śpiewanie piosenek, których celem jest utrwalenie nowych słów lub zwrotów. Ponadto warto uczyć języka łącząc zwykłą zabawę z różnymi elementami ruchu: taniec, klaskanie i – wspomniane wyżej- śpiewanie.

Szkoła
Nauka na etapie wczesnoszkolnym zasadniczo wygląda podobnie jak nauka przedszkolna, bowiem u dzieci w przedziale wiekowym między 8 a 12 lat, wciąż dominuje pamięć mechaniczna.  Zabawa zatem staje się najskuteczniejszą formą nauki języka obcego. Zmienia się to natomiast u dzieci powyżej 12 roku życia i młodzieży, które już mogą uczyć się poprzez systematyczne wykonywanie zadań sprawdzających konkretne umiejętności. To etap, w którym u dzieci dominuje pamięć logiczna i wysoki poziom myślenia abstrakcyjnego.

Co wpływa na efektywność nauki?
Krótko mówiąc jest to pytanie o to, dlaczego właściwie się uczymy. Odpowiedź natomiast jest prosta. Naukowcy wskazują, na kilka podstawowych motywów. Między innymi:

-motyw poznawczy
-motyw bezpieczeństwa
-motyw uznania
- motyw integracyjny
- motyw instrumentalny

Motyw poznawczy jest charakterystyczny dla dzieci  ciekawych świata, można go zaobserwować dopiero u dzieci w wieku szkolnym, które rozumieją,  że kluczem do poznania informacji o danym kraju jest jego język.

Motyw bezpieczeństwa natomiast występuje najczęściej u dzieci  z niską samooceną, wręcz zalęknionych. Najprościej mówiąc uczą się one po to, aby nie czuć się gorzej na tle innych osób w klasie i nie osiągać słabych wyników. Zwykle są to przeciętni, niewyróżniający się uczniowie.

Przeciwieństwem motywu bezpieczeństwa jest motyw uznania typowy dla pewnych siebie dzieci, które pragną wyróżniać się swoją wiedzą i wzbudzać podziw zarówno wśród rówieśników, jak i nauczycieli.

Motyw integracyjny natomiast to zazwyczaj element występujący u dzieci zafascynowanych kulturą danego kraju, dla których język jest jedynie częścią kultury.

Zaś ostatni z wymienionych wyżej motywów jest charakterystyczny dla osób myślących o nauce przyszłościowo. Krótko mówiąc cechuje osoby, które twierdzą, że osiąganie dobrych wyników w szkole zapewni im później dobrą pracę dzięki czemu unikną wielu życiowych trudności.

Dziś już nikt nie ukrywa, że im wcześniej zaczniemy się uczyć tym łatwiej będzie nam w przyszłości. Obecnie można śmiało powiedzieć, że uczenie się języka obcego w wieku 11-12 lat to już tak zwany "wiek krytyczny".

Naukowcy twierdzą, że w wymienonym wyżej przedziale wiekowym następuje lateralizacja, której skutkiem jest utrata pewnej plastyczności mózgu, który jeszcze do niedawna pozwalał nam przyswajać wiele róznych informacji w dowolnych kombinacjach. Poza tym krtań dorastającej osoby zmienia się pod względem strukturalnym, a więc znacznie gorzej operujemy dźwiękami i nie mamy juz tak szerokich możliwości związanych z powtarzaniem zasłyszanych elementów mowy.

Optymalnym wiekiem do rozpoczęcia nauki języka jest zatem 4-8 rok życia.

Autor: Małgorzata Pielka