Ludzi nadzwyczaj utalentowanych, którzy w każdej dziedzinie są uzdolnieni jest bardzo mało. Jednak prawie każdy człowiek ma jakiś talent. Od tego czy ten talent zostanie odkryty i rozwinięty może zależeć przyszłość dziecka.
Poszukiwanie uzdolnień pociechy należy rozpocząć od rozpoznania jego predyspozycji. Obserwuj więc rozwój swojego dziecka i zwróć uwagę czy ma któreś z poniższych zdolności. Następnie pójdź z dzieckiem do psychologa, który potwierdzi (lub też nie) Twoje obserwacje i zasugeruje w jaki sposób rozwijać zdolności dziecka.
Czym właściwie jest talent ?
Każdy z nas, podczas swojego życia przechodzi różne etapy rozwoju osobowości. Największy wpływ na to, jacy jesteśmy i jakie zdolności posiadamy, mają - według naukowców - takie czynniki jak: przekaz genetyczny, wychowanie, środowisko i własna aktywność.
Talent można wobec tego zdefiniować jako wrodzone lub nabyte w wyniku ćwiczeń predyspozycje w dziedzinie intelektualnej lub ruchowej. Ponadto termin ten najczęściej kojarzymy z ponadprzeciętnymi zdolnościami, pasją i ekspresją twórczą.
Istotnym okresem dla rozwoju umiejętności jest dzieciństwo. Dążenie do poznawania świata należy do naturalnych skłonności dziecka. Podczas odkrywania zastosowań rozmaitych przedmiotów i nabywania nowych umiejętności, ujawniają się specyficzne predyspozycje malucha. Jest to moment, w którym rodzice oraz nauczyciele mogą zaobserwować, które czynności przychodzą dziecku z dużą łatwością - co może być oznaką zainteresowań lub zdolności w danej dziedzinie. Ale nie zawsze rozpoznanie talentu jest łatwe. Dla przykładu naśladowanie znanych wokalistek i wokalistów, śpiewanie do dezodorantu - to charakterystyczne zachowania kilkulatków. Jak rozpoznać czy są to tylko dziecięce zabawy, czy też pierwsze sygnały o tym, że nasza pociecha obdarzona jest talentem muzycznym?
Obserwuj od najmłodszych lat
Przede wszystkim należy obserwować dziecko już od najmłodszych lat. Odkrycie i stymulowanie rozwoju talentu dziecka wymaga spędzania z nim czasu. Brzmi to jak truizm, jednak tylko obserwując pociechę podczas codziennych zajęć i zabawy można dostrzec jej zdolności. Osobami, których opinie mogą nam pomóc w odkryciu talentów są też opiekunowie, wychowawcy, nauczyciele ze żłobka, przedszkola czy szkoły. Oceny naturalnych zdolności, mogą także dokonać profesjonaliści, np. podczas specjalnych przesłuchań w szkołach muzycznych.
Obowiązek rozwijania naturalnych zdolności dziecka, spoczywa w dużej mierze na jego rodzicach. To oni najwięcej czasu spędzają ze swoimi pociechami, mając możliwość obserwowania ich aktywności i dostrzeżenia zainteresowań, na przykład w dziedzinie muzyki. Takie analizy mogą być dokonywane nawet „domowymi sposobami”. Dobrym pomysłem na sprawdzenie, czy nasze dziecko posiada talent muzyczny, są zabawy muzyczno -ruchowe, wspólne śpiewanie oraz słuchanie muzyki. Warto też zwrócić uwagę, czy nasz brzdąc bawiąc się z rówieśnikami, nie naśladuje znanych muzyków. Porozmawiajmy z dzieckiem o jego marzeniach. Być może okaże się, że chciałoby ono występować przed publicznością.
W odkrywaniu uzdolnień chodzi również o to, aby poznawanie świata odbywało się poprzez zróżnicowaną zabawę. Próbując sił w rozmaitych aktywnościach z czasem dziecko wybierze te, które będą sprawiały mu najwięcej radości. Być może będzie to malowanie, śpiewanie lub sport. Rolą rodziców i nauczycieli jest pobudzanie ciekawości oraz baczna obserwacja dziecka
Dzieci obdarzone wybitnym talentem już od wczesnych lat charakteryzuje szybszy rozwój umysłowy, wyższy od przeciętnej poziom zdolności rozumowania, większa samodzielność myślenia oraz oryginalność w rozwiązywaniu stawianych im zadań. Dziecko, w którym drzemie talent, najczęściej szybko się uczy, ma dobrą pamięć, jest wszystkiego ciekawe, ma dużą wiedzę ogólną. Potrafi lepiej niż rówieśnicy koncentrować się na zadaniu, ma żywą wyobraźnię i jest pomysłowe, jest uparte, ma cechy przywódcze i woli pracować samodzielnie.
Aby lepiej rozpoznać talent swojego dziecka przeczytaj uważnie poniższy tekst i zastanów się czy przypadkiem twoja pociecha nie wykazuje zdolności w którejś z wymienionych dziedzin.
Mały twórca - dziecko zaskakuje nas nowatorskim podejściem do znanych materiałów, eksperymentowaniem, wytrwałością czy nietuzinkowymi pytaniami. Wymyśla opowiadania, gry, wierszyki, piosenki czy różnego rodzaju urządzenia.
Przywódca - dziecko wyróżnia się tym, że potrafi przewodzić innym, dbając jednocześnie o spójność grupy i potrafiąc kontrolować to, co dzieje się w grupie. Ma dużo pomysłów, którymi zaraża innych.
Inżynier - maluszek wznosi konstrukcje z klocków, bawi się narzędziami i próbuje "naprawiać" różne urządzenia. Dziecko lubi i potrafi konstruować oryginalne narzędzia i mechanizmy. Żywo też interesują się zasadami działania urządzeń, co przejawia się ich rozkładaniem na części pierwsze i składaniem na nowo.
Matematyk - systematyczny i dokładny, lubi rozwiązywać zagadki matematyczne, i grać w gry wymagające logicznego myślenia. Często się zastanawia, w jaki inny sposób można rozwiązać już rozwiązany problem. Mały matematyk szybko uczy się operowania cyframi i liczbami, przy czym niechętnie rozmawia, a jego wypowiedzi są zwięzłe i logiczne. Jest uparty i wytrwały, gdy stoi przed rozwiązaniem jakiegoś problemu.
Muzyk - gdy zaczyna grać muzyka, staje się spokojniejszy, jako małe dziecko dokładnie wie, jaki typ muzyki mu się podoba, a jaki nie. Widać po nim, że przeżywa muzykę. Ma silny głos, lubi śpiewać i ruszać się w rytm muzyki, żywo reaguje na zasłyszane dźwięki. Dziecko utalentowane muzycznie ma dobry słuch muzyczny i wyczucie rytmu. Wymyśla nowe melodie, chętnie słucha muzyki, wykazuje zainteresowanie graniem na różnych instrumentach. Ma dobrą koncentrację. Dodatkowo warto dodać, że umuzykalnione dziecko cechuje wyjątkowa łatwość uczenia się oraz aktywność w podejmowaniu i rozwiązywaniu problemów.
Lingwista - ma bardzo dobrą pamięć, potrafi ujmować myśli w słowa, mówi z przekonaniem, a jak mówi inni ludzie słuchają go z przyjemnością, nie czuje tremy przed publicznymi wystąpieniami.
Sportowiec, tancerz - zamiłowanie do sportu i wysiłku, tzw. niespokojny duch mający wielką potrzebę sprawdzenia się, lubi rywalizację. Dziecko jest aktywne ruchowo, a prócz tego szybko rozwija się motorycznie, ma dobrą koordynację ruchów, bez lęku uprawia sporty i lubi rywalizację.
Pisarz - więcej słucha niż mówi, często zamyka się w sobie, doskonały obserwator ludzkich charakterów, zwraca uwagę na szczegóły, lubi okazywać swoją odmienność od otoczenia.
Menadżer - połączenie cech matematyka i pisarza.
Artysta, malarz, rzeźbiarz - Talent plastyczny naszej pociechy przejawia się częstym i chętnym malowaniem, rysowaniem, czy lepieniem z plasteliny. Dziecko lubi rysować nie tylko domki i słoneczka, ale różnego rodzaju "bazgroły", ogląda widokówki, albumy z malarstwem. Tematy, techniki, materiały i kompozycje są oryginalne. Dziecko widzi barwy i szczegóły, które umykają uwadze jego rówieśników.
Aktor - od najmłodszych lat uwielbia wcielać się w różne role, doskonale naśladuje postaci przy pomocy gestów, ruchów czy min. Interesuje się teatrem czy filmem.
Architekt - połączenie cech malarza i artysty malarza (rzeźbiarza).
Jak rozwijać talent dziecka?
Talent, aby odpowiednio się rozwinął, musi być rozpoznany, kształtowany i wymaga dużego wsparcia ze strony najbliższego otoczenia.
Pierwszym krokiem w rozwoju ponadprzeciętnych zdolności dziecka jest bezpośrednia praca z maluchem. Poza tym powinniśmy dołożyć wszelkich starań, by zmotywować dziecko do rozwijania talentu. Rozwój specyficznych uzdolnień jest bowiem procesem długotrwałym, w którym powinniśmy nieustannie pobudzać ambicje malucha - zachęcać go do wytrwałości i podejmowania kolejnych prób.
Kolejny etap to zapewnienie odpowiedniej stymulacji, np. poprzez zapisanie przedszkolaka na zajęcia pobudzające jego twórczą aktywność. Talent dziecka rozwinie się bowiem wtedy, kiedy stworzymy ku temu sprzyjające warunki, które zachęcą dziecko do wytrwałości i podejmowania kolejnych prób.
Gdy już rozpoznamy więc talent u naszej pociechy, stwórzmy mu własny kącik do malowania czy muzykowania. Kupmy materiały potrzebne do rozwijania talentu. Doradzajmy, ale niczego nie narzucajmy. Stwórzmy warunki stymulujące ciekawość dziecka, uważając jednak, by zadania nie były za trudne, i by nie było ich zbyt wiele. Dziecko potrzebuje czasu, utrwalania umiejętności poprzez wielokrotne powtarzanie. Możemy posłać dziecko na cotygodniowe zajęcia tematyczne np. w osiedlowym domu kultury.
Bardzo ważne jest odpowiednie dawkowanie pracy i zabawy. Dzieci łatwo jest zniechęcić, nawet do czegoś, co lubią. Nauczyciele zalecają w związku z tym mniejszą intensywność, połączoną z większą częstotliwością.
Trzeba pamiętać, że na to, czy dziecko będzie miało szansę swoje zdolności rozwijać wpływ mają także cele, jakie przed nim stawiamy. Wygórowane wymagania i krytyczne oceny to najlepszy sposób na zniechęcenie malucha do podejmowania aktywności. Zamiast tego powinniśmy doceniać zaangażowanie i postawę twórczą. To one są bowiem głównym motorem działania, a w konsekwencji również rozwoju talentu.
Przede wszystkim pamiętajmy, że utalentowane dziecko nie jest „małym dorosłym”, a więc musi mieć zaspokojoną potrzebę miłości i akceptacji. Talent nie może być powodem do wywierania na dziecku presji. Należy wypracować równowagę między rozwijaniem pasji a życiem towarzyskim. W przeciwnym razie nasze dziecko pozostanie na uboczu.
Utalentowane dziecko często próbuje przewodzić i narzucać zabawy. Uświadamiajmy mu, że w zabawie inni też mają prawo do własnych pomysłów. Jeśli z powodu swojego talentu, nasza pociecha zachowuje się niekonwencjonalnie, pokażmy, jaka jest „norma”. Wspierajmy kreatywność, ale również szacunek dla odmiennego punktu widzenia.
Przede wszystkim należy obserwować dziecko już od najmłodszych lat. Odkrycie i stymulowanie rozwoju talentu dziecka wymaga spędzania z nim czasu. Brzmi to jak truizm, jednak tylko obserwując pociechę podczas codziennych zajęć i zabawy można dostrzec jej zdolności. Osobami, których opinie mogą nam pomóc w odkryciu talentów są też opiekunowie, wychowawcy, nauczyciele ze żłobka, przedszkola czy szkoły. Oceny naturalnych zdolności, mogą także dokonać profesjonaliści, np. podczas specjalnych przesłuchań w szkołach muzycznych.
Pierwszym krokiem w rozwoju ponadprzeciętnych zdolności dziecka jest bezpośrednia praca z maluchem. Poza tym powinniśmy dołożyć wszelkich starań, by zmotywować dziecko do rozwijania talentu. Rozwój specyficznych uzdolnień jest bowiem procesem długotrwałym, w którym powinniśmy nieustannie pobudzać ambicje malucha - zachęcać go do wytrwałości i podejmowania kolejnych prób.
2011-10-25 
